|
serdar
|
 |
« : Nisan 29, 2010, 12:59:14 ÖS » |
|
GEMOLOJİ [GEM(M)OLOGY]
TANIM VE BİLİMSEL DİSİPLİN
Süstaşları bilimi olarak basitçe tanımlanabilen gemoloji; Süstaşı özelliği taşıyan her türlü malzemenin, yeryuvarında oluşumundan, tüketicinin beğeni ve kullanımına kadar geçen süreçteki her yöntem işlemi konu alan bir bilimsel ve ticari uğraşıdır.
Gemolog, süstaşları üzerinde uzmanlaşmış kişidir ve temel görevi süstaşlarını tanımlamak, sentetik ve taklitlerini gerçeğinden ayırmak ve gerekirse taşın temel özelliklerine göre işlenmesini yönlendirmektir. Gemoloji çalışmak iyi bir mineraloji ve kristalografi temeli gerektirse de herkesin belli bir disiplinli çalışma ve tecrübe ile yapabileceği bir iştir.
JEOLOJİ Mineraloji-Petrografi Gemoloji BİLİMSEL KONULARI
Süstaşlarının bilimsel inceleme yöntemleriyle tanımlanması ve sertifikalanması *Pırlanta sertifikası
*Renkli Taş Sertifikası
Süstaşlarının doğal ve yapay renklendirme nedenleri (ısıtma, ışıma, boyama, ikili ve üçlü ekleme) ve bunları iyileştirme yöntemleri *Treatment
(Genelde ısıl işlemlerle taşın renk değerini arttırma)
(Diğer yöntemlerle taşın saflık değerini arttırma)
*Enhacment
(Işıma (radyasyon) işlemiyle renk değerini arttırma)
Süstaşlarının sentetik imalatı ve yöntemleri Süstaşlarının oluşumu, aranması, bulunuşu ve eldesi (Madenciliği) Süstaşlarını her türlü işleme teknikleri (LAPIDARY) Süstaşlarının pazarlanması (klasik ve elektronik ortamda satışı) Süstaşlarının soy metallere mıhlanması
|
|
|
|
|
Logged
|
Sanatçı, görme ile bakmayı ayırtedebilendir.
|
|
|
|
serdar
|
 |
« Yanıtla #1 : Nisan 29, 2010, 01:03:05 ÖS » |
|
Taş ve Metal İşlemeciliği Teknikerliği Programı
Her meslek dalında olduğu gibi, Kuyum zanaatının da önemli yer tutan kalifiye eleman ihtiyacı vazgeçilmez bir unsurdur. Kalifiye eleman dendiğinde; Mesleki açıdan geniş görüşle düşünebilen, bir işe başlamadan sonucunu düşünebilen, yaptığının neden ve niçinlerini bilen, yapacağı ürünü en kısa zamanda en az fire ve masrafla tamamlayabilen, beynini ve elini aynı anda kullanabilen, mesleki bilgisi yeterli ve her zaman kendini yenileyebilen kişi akla gelmektedir. Bu vasıflara sahip insan yetiştirmek ise uzun zaman alıcı ve masraflı bir iştir. Ayrıca kalifiye elemanı yetiştirirken çok sabır ve güçlü bir irade gerekir. Böyle vasıflara sahip bir insanı, onunda bir insan olduğunu unutmadan, dövmeden, hakaret etmeden eğitmek de ancak özel yeteneklere sahip eğitmenlerle mümkün olmaktadır.
Bu yüzden, kalifiye bir elemanın yetiştirilmesi dünyadaki gelişmiş modern toplumlarda olduğu gibi devlet tarafından gerçekleştirilmektedir. Kalifiye bir eleman yetiştirmenin masrafını ve harcayacağı zamanı, özellikle küçük ölçekli işverenlerin karşılaması oldukça zordur. Özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde, devletin yükümlülüğünü kapitali sınırlı olan işveren yüklendiği zaman, sağlıksız ve gereksiz bir ekonomik kayıp ortaya çıkmaktadır. Çünkü insan doğasından kaynaklanan bir bencilliğe sahiptir. Bilhassa usta çırak ilişkisinin hakim olduğu zanaat dallarında, usta mesleğinin birçok sırlarını doğrudan çırağına öğretmek istemez. Çünkü çırağın işi bırakıp öğrendiklerini bir başkasına öğretmesinden çekinir. Yani çırağına güven duymamaktadır. Diğer yandan da çırak, uzun yıllar çalışarak o zanaatı öğrendikten sonra ustasına tam verimli olacağı zamanda ya kendi işyerini açmakta ya da, başka bir işverenin yanına gitmektedir. Yani ustasına güven vermemektedir. Tabii istisnalar her zaman hariçtir.
O halde bu kısır döngü nasıl aşılmalıdır? Elbette en makulü, insan eğitiminin sağlıklı ve modern bir ortamda, her isteyene açık, uzman eğitmenlerin görev aldığı üniversite ortamında, devlet eliyle yapılmasıdır. Tabii ki üniversite eğitimiyle her işletmeye uygun elemanı tam olarak yetiştirmek de mümkün değildir. Ancak özellikle kuyum sektöründe kalifiye bir eleman usta çırak ilişkisiyle en az 3-5 yılda yetişmektedir ve bu insanın yetişmesindeki her türlü mali külfete de işveren katlanmak zorundadır. Oysa kuyum zanaatıyla ilgili her türlü alt yapıyı ve teknik bilgiyi almış bir eleman, bir işetmeye gittiğinde en fazla 1-2 ayda kendini oradaki üretim şekline adapte edebilir. Sonuçta, hem işveren uzun zaman harcamadan kalifiye bir elemana sahip olur, hem de kalifiye elamanın yetiştirilmesine harcayacağı masrafı işletme sermayesine katarak, ekonomiye kazandırır. Ayrıca bir meslek dalında üniversite eğitimi alan bir elemanın kavrama yeteneği çok gelişmiştir. Yeni teknolojiye kolay uyum sağlar ve her zaman kendini yenilemesini bilir. Böyle bir elemanı çalıştıran işveren, her zaman o elemandan maksimum verim alır.
Sonuç olarak, üniversite eğitimiyle kalifiye eleman yetiştirmenin gelişmiş ülkelerce kanıtlanmış bir gerçek olduğunu ve de "okumuşla okumamış insanın bir olmadığı" Atasözünü unutmamalıyız
|
|
|
|
|
Logged
|
Sanatçı, görme ile bakmayı ayırtedebilendir.
|
|
|
|
serdar
|
 |
« Yanıtla #2 : Nisan 29, 2010, 01:07:00 ÖS » |
|
SÜSTAŞI BÖLGELERİ
ANKARA (Çubuk) Bölgesi: Bandlı, Çubuklu ve Yosun Agat
ANKARA (Güdül) Bölgesi: Taşlaşmış Ağaç
AFYON (Bayat) Bölgesi: Dentritli Opal ve Kalsedon
AYDIN (Çine) Bölgesi: Dağ Kristali Kuvars
AYDIN (Karacasu) Bölgesi: Dumanlı Kuvars
AYDIN (Koçarlı) Bölgesi: Dumanlı Kuvars
BALIKESİR (Dursunbey) Bölgesi: Ametist
BALIKESİR (Edremit) Bölgesi: Hematit
ÇANAKKALE (Biga) Bölgesi: Krizopras
ESKİŞEHİR (İnönü) Bölgesi: Dendritli Opal
ESKİŞEHİR (Sarıcakaya) Bölgesi: Kalsedon
İZMİR (Aliağa) Bölgesi: Bantlı Kalsedon, Agat, Silisleşmiş Ağaç
İZMİR (Konak) Bölgesi: Almandin (Granat)
İZMİR (Konak) Bölgesi: Rodonit
MANİSA (Gördes) Bölgesi: Akuvamarin (Beril)
MANİSA (Gördes) Bölgesi: Şörl (Turmalin)
MUĞLA (Milas) Bölgesi: Diyaspor
YOZGAT (Sorgun) Bölgesi: Goşenit (Beril)
YOZGAT (Sorgun) Bölgesi: Morganit (Beril)
YOZGAT (Sorgun) Bölgesi: Rubellit (Turmalin)
|
|
|
|
|
Logged
|
Sanatçı, görme ile bakmayı ayırtedebilendir.
|
|
|
|
serdar
|
 |
« Yanıtla #3 : Nisan 29, 2010, 01:09:50 ÖS » |
|
ÖZET
Güneybatı Anadolu’da, boksit içeren önemli bir endüstriyel hammadde, Milas ilçesi (Muğla), Danişment Köyünün yaklaşık batısında yer alan İlbir Dağı’nın, Küçükçamlı ve Büyükçamlı Tepe’lerinde bulunmaktadır. Menderes Masifi içerisinde yer alan bu yataktaki cevher, başlıca mikroskopik diaspor minerali olduğu için, diasporik meta-boksit (diasporit) olarak tanımlanmıştır.
Boksit yatağı ve onu çevreleyen kayalar metamorfizma ve teknonizmadan etkilenmişlerdir. Cevher içerisinde ve onu kesen fay zonunda metamorfik ve hidrotermal kökenli birçok mineral türleri oluşmuştur. Makroskopik boyutlu mineraller olan diaspor, kalsit, muskovit ve klorotoid, Mezozoik döneminde etkili olan bölgesel metamorfizma ve onu izleyen tektonik hareketler sonucu, yatak içerisinde gelişmiş çok sayıdaki küçük faylar ve çatlaklar içerisinde, hidrotermal tektonik breş dolguları olarak kristalleşmişlerdir. En önemli mineral, özgün diaspor kristalleridir. Bu kristallerin yaklaşık %60’ı, opak görünüşe ve soluk yeşil renge sahiptir. Geriye kalan kesimi ise, saydam görünüşlü, iri boyutlu ve tipik v-şekilli ikizlenmeli olup, bu yüzden çekici ve eşsizdirler. Kristaller çoğunlukla zeytinyağı yeşil ve kısmen toprak kahvesi tekli renklenmeler, ender olarak ta doğal ışık kaynağı altında yeşilimsi ve yapay ışık kaynağı altında narçiçeği çiftli renklenmeler gösterirler.
Bu sonuca göre, yatak iki farklı endüstriyel hammadde içermektedir. Bunların mevcut maden kanununa göre işletilmesi, boksit cevherinin 4.Grup maden işletme ruhsatıyla ve diaspor kristallerinin de 5.Grup süstaşı işletme sertifikasıyla yapılması yasal zorunluluktur.
Bu alanda diasporit cevherinin varlığı 1949 yılında ortaya çıkartılmış, ekonomikselliği ise 1962 ve 1972 yılları arasında MTA’nın bu bölgede yaptığı araştırmalar sonucunda anlaşılmıştır. Yatağın Etibank tarafından 1972’den 1982’ye kadarki işletme süresince, endüstriyel hammadde olarak sadece boksitler göz önüne alınmıştır. Buna karşılık, diaspor kristallerinin eşsiz gemolojik değeri bilinmediğinden, varlığı pek önemsenmemiştir. Bu yüzden Etibank’ın resmi üretim kayıtlarına diaspor kristalleri dahil edilmemiştir.
Bununla beraber, özellikle 1978 ve 1982 yılları arasında tonlarca ve o tarihten bu yana da belirli miktarda üretilen ideal şekilli ve süstaşı kalitesindeki diaspor kristallerinin neredeyse tamamına yakını yurtdışına çıkartılmıştır. Münih (Almanya), Bazel (İsviçre) ve Tucson (A.B.D.) mineral fuarlarında, mineral koleksiyoncuları ve mineral müzeleri tarafından güzelliği ve enderliği keşfedilen bu kristaller, büyük değerler karşılığında alıcı bulmuşlardır.
2005 yılında yeni maden kanununun çıkmasıyla birlikte, özel bir şirkete tüm saha disporit madeni olarak satılmıştır. Saha sadece 4.Grup’tan ruhsatlandırılmıştır. Özel şirket, bu tarihten sonra madeni yeniden açmış, diaporun ismini de “zultanite” denilen bilimsel olmayan bir isimle değiştirmiştir. Diaspor kristalleri, zultanite ismiyle Türkiye hariç dünyadaki tüm süstaşı pazarlarında tanıtılmaya ve satılmaya devam edilmektedir. (Dokuz Eylül Ders Notları )
|
|
|
|
|
Logged
|
Sanatçı, görme ile bakmayı ayırtedebilendir.
|
|
|
|
serdar
|
 |
« Yanıtla #4 : Nisan 29, 2010, 01:10:51 ÖS » |
|
ÖZET
Türkiye’de alternatif oluşturabilecek önemli bir endüstriyel hammadde türü de, taşlaşmış yada fosilleşmiş ağaçtır. Organik kökenli bu malzeme, kesildikten ve cilalandıktan sonra, binalarda dekoratif iç yüzey kaplama taşları ve/veya dekoratif süstaşı objeleri olarak tüm dünya da yaygınca kullanılmaktadır. Türkiye’de yaklaşık 20-12 Milyon yıl önce taşlaşmış büyük bir fosil ağaç ormanı, Ankara ilinin Çamlıdere ve Güdül ilçeleri arasında Çeltikçi Beldesi yakınlarında yer almaktadır.
Oldukça büyük bir taşlaşmış ağaç rezervine sahip bu alandan elde edilen malzemelerin sağlamlık, duraylılık ve ağırlıkça heterojen bir yapıya sahip olması, ürün standartlaştırılmasında önemli bir problem olarak ortaya çıkmaktadır. Ham malzemenin kesilip cilalanmadan evvel standartlaştırılması için, kendi içerisinde özelliklerine göre homojenleştirilmesi de gerekmektedir. Sadece gövde rengine ve dış görünüşüne göre sınıflandırmak yetersiz olup, ilaveten bölgedeki taşlaşmış ağaçların homojenleştirilmesi için sınıflandırılmasında, malzemenin silisleşmesi sürecinde oluşan en önemli parametreler olan kristalin derecesi ve buna bağlı silis tanecik boyutlarının göz önüne alınması gerekmektedir.
Türkiye’de ilk kez taşlaşmış ağaçlara yapılan bu çalışma sonucunda, Çeltikçi (Güdül-Ankara) bölgesinde bulunan taşlaşmış ağaç malzeme örnekleri, homojenleştirilmesi bakımından sınıflandırılmışlardır. Birinci olarak, örnekler renklenme ve özgül ağırlık değerlerine göre beş farklı tipiksel gruba ayrılmışlardır. İkinci olarak da, kristalin derecesi ve buna bağlı silis parçacık boyutuna göre üç alt grupta toplanmışlardır. Böylece, sağlamlık ve duraylılık derecelendirmesinde, taşlaşmış ağaçlardan birinci gruptakiler sağlam ve dayanıklı, ikinci gruptakiler yarı sağlam ve oldukça dayanıklı, ve son olarak üçüncü gruptakiler de kırılgan ve dayanıksız malzemeler olarak derecelendirilmişlerdir. (DEU ders notları)
|
|
|
|
|
Logged
|
Sanatçı, görme ile bakmayı ayırtedebilendir.
|
|
|
|
serdar
|
 |
« Yanıtla #5 : Nisan 29, 2010, 01:11:29 ÖS » |
|
Özet
Orta Anadolu’da, Eskişehir ilinin Sarıcakaya ilçesi, eşsiz ve ideal mavi renkli yarısaydam kalsedon örnekleri içeren çok zengin bir süstaşı yatağıdır. Bunlar Dünya süstaşı pazarında, “Mavi Türk Kalsedonu” yada “Sarıcakaya Mavi Kalsedonu” olarak da tanınırlar. Bölgedeki kalsedon büyük oranda gözenekleri dolduran yumrular olarak yataklanmıştır. Kalsedon yumrularının ortalama çapı 10-15 cm aralığında olup, maksimum 60-70 cm’dir. Yumrular, kahverengi-sarı bazıları ise beyaz renkli, pürüzsüz ve düz bir yüzeye sahip, yaklaşık 5 mm kalınlıkta bir dış kabukla örtülmüştür. İlaveten, Dünyada oldukça nadir bulunan mor renkli kalsedon örnekleri de aynı bölgede yataklanmıştır.
Kalsedon çökelimi, fay kontrollü olarak oluşmuştur. Bölge, kuvvetli ve uzun süreli bir tektonik faaliyete sahip olmuştur. Hem tabandan ofiyolitik kompleksi keserek yükselen granotoit plutonun, hem de kuzeyden güneye bindirme yapan kireçtaşları yüzünden, Mihalgazi Formasyonunun kumtaşları ve arkozları içerisinde çok sayıda fay gelişmiştir. Devamında, hem Paleosen yaşlı sedimanter Mihalgazi Formasyonunun çökelimi hem de Eosen yaşlı volkanik andezit lavlarının yayılımı süresince ve de bunu izleyen dönemlerde, ilave faylarda gelişmiştir. Böylece bölgede geniş ve uzun bir çatlak zonu oluşmuştur. Birbirine paralel olarak kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda uzanan, iki normal fay hattında bulunan kumtaşı-arkoz birimleri içerisinde, fay breşleri meydana gelmiştir. Kalsedon çökelimi süresince ve daha sonraları, bölgede tektonik faaliyet devam etmiştir.
Bölgedeki mavi kalsedon oluşumundaki aracının, düşük P-T ve alkalin pH koşullarında, hidrotermal sirkülasyonun varlığında, koloidal silis sisteminin olduğu, en makul varsayımdır. Tektonik faaliyetin uzunca bir süre devam etmesi yüzünden, kalsedon yumruları Paleojenden Neojene kadar beş farklı zamanda yataklanmıştır. Bu yüzden, onların renkleri ve görünüşleri birbirinden oldukça farklıdır. Bunlar; (1) Masif koyu mavi renkli kalsedon, (2) masif açık mavi renkli kalsedon, (3) kahverengi çatlak dolgusuna sahip beyazımsı mavi renkli kalsedon, (4) içi beyaz dışı açık mavi renkli kalsedon, ve de (5) masif mor renkli kalsedon’dur.
İlaveten, bu çatlak zonun batısında, opal, krizopras ve agat ile perlitik oluşuklar içeren bazı süstaşı kalitesinde silis yumruları da bulunmaktadır.
Öte yandan ana çatlak zonun güneyinde bulunan diğer bir fay hattı, altın, pirit, kalkopirit, sfalarit, galenit, sitibnit ve manganit gibi metalik cevherler içeren geniş bir mineralizasyon zonunun oluşumuna sebep olmuştur.
Bölgede kalsedon çıkarmaya yönelik madencilik faaliyetleri, Roma Döneminden beri devam etmektedir. Bu alan, tarihte çok uzun süre süstaşı madenciliğinin yapıldığı nadir yerlerden biridir. Antik dönemde kalsedon madenlerinde uygulanan madencilik yöntemleri ile günümüzdeki teknikler, aradan uzunca bir zaman geçmiş olmasına rağmen birbirine oldukça benzemektedir. Bölgeye, Migem tarafından çok sayıda maden arama ve işletme ruhsatları verilmiştir. Sarıcakaya bölgesinde, görünür kalsedon rezervi, bu bölgede yapılan jeolojiksel çalışmaya göre ortalama 30 kg/m3 ‘lük bir tenörde, yaklaşık 3.000.000 ton olarak tahmin edilmektedir (yaklaşık 10 km2 lik bir alanda ve yaklaşık 10 m’lik bir derinlikte). Geçen 50 yılda bu alandan yaklaşık 2.000 ton kalsedon çıkartılmıştır. Mavi Türk Kalsedonu büyük oranda ham olarak ihraç edilmektedir. Bununla beraber tümü aynı kalite ve renkte değildir. Dünya çapında kalsedonun değeri 5.000 ile 20.000 $/ton arasındadır. 5.000 $/ton olarak en düşük fiyatı dikkate aldığımızda, rezervin toplam potansiyel değeri yaklaşık 3.000.000 ton X 5.000. $/ton = 15 milyar Dolar olacaktır. Ham kalsedonun minimum değeri 5 $/Kg’dır. Ancak mücevher taşı olarak işlenirse ham ağırlığının % 35-70’ni kaybetse bile, değeri 200 $/kg’a (20 cent/gram yada 4 cent/carat) yükselmektedir.
(DEU Ders notlarından alıntıdır.)
|
|
|
|
|
Logged
|
Sanatçı, görme ile bakmayı ayırtedebilendir.
|
|
|
|
serdar
|
 |
« Yanıtla #6 : Nisan 29, 2010, 01:11:59 ÖS » |
|
ÖZ
Türkiye’nin en önemli süstaşlarından biri olan Anadolu ateş opallerinin, kütlesel yayılımlı yarısaydam zonal yapıda kapanımsal içerikleri, ateş opallerinin süstaşı piyasasındaki gemolojik değerini düşürmektedir.
Dünyada ekonomik boyutta rezervlere sahip iki önemli üretici ülke bulunmaktadır, Meksika ve Türkiye. Geçmiş dönemden beri Simav ve/veya Kütahya opalleri olarak da bilinen bu taşlara bu çalışma içerisinde Anadolu ismini vererek, Dünya süstaşı pazarında Türkiye’nin daha belirgin isim yapması düşünülmüştür.
Optiksel gemolojik inceleme mikroskobu (Gemmoskop), taramalı elektron mikroskobu (SEM), ve X-ışını kırınım spektroskopisi (XRD) kullanılarak, ateş opallerinin tüm renkli türlerindeki genel opal yapıcı silis fazlarının yanında, Anadolu ateş opalleri içerisindeki bu zonal yapıdaki kapanımlara neden olabilen mikro yapılar da ortaya çıkartılmıştır.
Anadolu ateş opallerinin atomik yapısı SEM görüntülerine göre nano-boyutludur (10-60 nm). Bu haliyle Dünyadaki diğer ateş opalleri örnekleriyle yapısal uyumluluk gösterir.
Anadolu ateş opallerinin kristalinitesi XRD grafiklerine göre psödokristalin derecede olup, başlıca opal-CT (opal-T ve opal-C kombinasyonu) ve opal-C denilen opal yapıcı silis fazlarından oluşmuştur. Bu çalışmanın en özgün yanı, ateş opallerinin içerisinde psödokristalin opal yapıcı temel silis fazlarının yanında, Dünya’daki diğer ateş opallerinde olduğu henüz rapor edilmeyen, kristalin yapılı kuvars ve moganit minerallerinin kapanımsal varlığının ilk kez duyurulmasıdır (DEU Ders notları)
|
|
|
|
|
Logged
|
Sanatçı, görme ile bakmayı ayırtedebilendir.
|
|
|
|
serdar
|
 |
« Yanıtla #7 : Nisan 29, 2010, 01:18:27 ÖS » |
|
Evaporitler, Dekoratif Mineraller ve Süstaşları Süstaşları; modern bir kuyumcunun bakış açısıyla mücevherler, güzel ve değerli cisimler yaratabilmek için kesilebilen ve cilalanabilen mineral ya da organik maddelerdir. En değerlileri elmas, yakut, safir ve zümrüttür. Bu taşlar kendilerine has özelliklere sahiptir. Sert ve dayanıklıdırlar. Neredeyse hemen ayırt edilmelerine neden olacak farklı renk dizilerine ve parlak kıvılcımlara sahiptirler. Çoğu süstaşı yerkabuğunun ısı ve basıncıyla oluştuğu için mineral halindedir. Ama küçük hayvanlar, bitkiler ve diğer yaşayan organizmalar tarafından oluşturulmuş 4 organik taş vardır; inci, kehribar, mercan ve siyah kehribar. Süstaşları ile altın ve gümüş, az bulundukları ve bakılacak güzellikte oldukları için değerlidirler. Süstaşları, takı ve kakmalarda-ince oymacılıkta kullanılan dekoratif mineraller ile evaporit minerallerinin kristal halde ve ilginç formları bu bölümde sergilenmektedir. Ayrıca kristal yapıda olduğu için ticari değeri olan çeşitli mineraller bu bölümde görülebilir.
Halit (Kaya Tuzu) Jips Kolemanit Kuvars Obsidiyen Halit (Kaya Tuzu) NaCl
Eski çağlardan beri besin maddesi olarak kullanılan tuz, çağımız kimya sanayisinin en önemli girdilerinden birisidir. Kübik sistemde kristalleşen tuz, Na ve CI iyonlarından oluşur. Saf halde iken yaklaşık %40 sodyum, %60 klordan meydana gelir. Yüksek basınç altında plastik özellik gösteren tuzun sertliği 2-2,5 olup, özgül ağırlığı 2,1-2,55 gr/cm3 arasında değişir. Ergime noktası 800 oC, kaynama noktası ise 1412 oC'dir. Genellikle gri, beyaz veya renksiz, bazen sarı, kırmızı hatta mavi ve yeşil olabilir. Ekonomik bir değer taşıyan tuz kaynakları katı ve sıvı olarak ikiye ayrılmaktadır. Tuz, sıvı halde denizlerde, göllerde, tuzlu su kaynaklarında ve tuzlu su kuyularında bulunmakta olup, katı halde kaya tuzu şeklindedir.
Jips CaSO42H2O Monoklinik sistemde kristallenir. Sertliği 2, özgül ağırlığı 2,32 gr/cm3'tür. Tırnakla çizilebilir. Mükemmel dilinim gösterir. Başlıca sedimanter kayaçlar içerisinde olmak üzere geniş yayılım gösteren bir sülfat mineralidir. En yaygın kullanım şekli alçı üretimidir. Ayrıca inşaat, çimento, boya, tekstil ve gübre sanayileri ile kimya sektöründe kullanılır.
Kolemanit Ca2B6O115H2O Monoklinik sistemde kristallenir. Sertliği 4-4,5, özgül ağırlığı 2,42 gr/cm3'tür. B2O3 içeriği % 50,8'dir. Suda yavaş, Hidroklorik asitte(HCl) hızla çözünür. Bor bileşikleri içinde en yaygın olanıdır. Türkiye'de Emet, Bigadiç ve Kestelek yataklarında, dünyada ABD'de bulunur. Cam, seramik, temizleme ve beyazlatma sanayilerinde, yanmayı geciktirici madde yapımında, tarım, metalurji ve nükleer uygulamalarda kullanılır.
Kuvars SiO2 Romboedrik sistemde kristallenir. Sertliği 7, özgül ağırlığı 2,65 gr/cm3'tür. Camsı görünümde, midye kabuğu şeklinde kırınımlı, genelde renksiz, bazen beyaz, siyah, nadiren pembe renklerde olup şeffaf veya yarı şeffaftır. Mor, eflatun renklerde olursa Ametist, sarı renkte olursa Strin adını alır. Doğada yaygın olarak bulunur. Cam, inşaat, seramik, kimya sanayilerinde, optik alet yapımında, piezoelektrik özelliğinden dolayı kuvars saatlerde ve yarı değerli süstaşı olarak kullanılır.
Piezoelektrik Özelliği Piezoelektrik özellik ilk olarak Pierre ve Jacques Curie tarafından 1881'de Kuvars mineralinde saptanmıştır. Fakat bu özellik ancak son 50-60 yıldır pratikte kullanılmaya başlanmıştır. 1921'de Kuvars'ın piezoelektrik özelliği radyo frekanslarının kontrolünde kullanılmıştır. Daha sonra saatlerde kullanılmaya başlanmıştır. Bugün pahalı olmayan bir Kuvars saat, pahalı olan en iyi kalitedeki mekanik saatlerden daha doğru çalışır. 10 yılda 1 saniye hata yapar. Turmalin'in de piezoelektrik özelliği vardır. Fakat Kuvars'la karşılaştırıldığında Turmalin, radyo osilatöründe daha az etkilidir ve doğada nadir bulunur. Bu nedenle tercih edilmez.
Kuvars'ın Piezoelektrik Özelliği Kristal sistemindeki a2 eksenine göre dik olarak kesilmiş olan bir Kuvars lameli iki ucundan tutularak büküldüğünde lamelin iki zıt ucunda artı ve eksi olarak elektrik yükleri meydana gelir. Buna Kuvars'ın piezoelektrik özelliği denir. Lameli bükmeye yarayan kuvvetleri ortadan kaldırdığımızda Kuvars lameli doğrulur ve elektrik yükleri kaybolur. Tekrar bükülürse elektrik yükleri yeniden ortaya çıkar. Bu özelliğinden dolayı eğer Kuvars'ı bir elektrik devresinin içine yerleştirip yukarıdaki elektrik yüklerini oluşturursak Kuvars lameli bükülür. Elektrik devresini kesersek Kuvars lameli düz haline döner. Bu olay sürekli tekrarlanır ve bu tik-taklar, Kuvars'lı saatlerin çalışmasını sağlar. Buradaki akım devresi titreşen bir devredir ve Kuvars'ın titreşme frekansı akımın kesilip geri gelme frekansını ayarlar.
Obsidiyen Volkanik cama verilen eski bir addır. Siyah, kahverengi, bazen yeşil renklerde olabilir. Genellikle riyolitik bileşimli bir kayaç olup konkoidal(midye kabuğu şeklinde) kırınım gösterir. Geçmişte mızrak ucu, okbaşı ve diğer keskin aletlerde, ayrıca mücevherat ya da sanatsal objelerin yapımında kullanılmıştır. Günümüzde yarı değerli süstaşı olarak önemini sürdürmektedir.
MTA dan alıntıdır.
|
|
|
|
|
Logged
|
Sanatçı, görme ile bakmayı ayırtedebilendir.
|
|
|
|